Zakaz publikacji wizerunku dzieci w żłobkach
Od kiedy zaczynają obowiązywać zmiany w zakazie publikacji dzieci w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej, jakie są skutki naruszenia zakazu po wejściu w życie nowelizacji i jakie są przepisy dotyczące publikacji wizerunku dzieci w przedszkolach i szkołach.
Od 1 września 2027 r. podmioty prowadzące żłobki, kluby dziecięce i punkty opieki dziennej nie będą już mogły publicznie udostępniać wizerunku dzieci. Ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech wprowadza do ustawy żłobkowej całkowity zakaz publicznego udostępniania przez te podmioty wizerunku dziecka objętego opieką w prowadzonej placówce. Zakaz obwiązywać będzie nawet w przypadku wyrażenia przez rodzica zgody na publiczne udostępnianie wizerunku jego dziecka.
Publiczne udostępnianie wizerunku oznacza jego rozpowszechnianie czyli udostępnienie w taki sposób, że dostęp do niego uzyskuje nieokreślony i niezamknięty krąg odbiorców. Od 1 września 2027 roku nie będzie można publikować zdjęć ani nagrań przedstawiających dzieci na dostępnych publicznie stronach internetowych czy profilach społecznościowych żłobka, klubu dziecięcego czy punktu opieki dziennej. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, co oznacza, że nie uchyla go żadna zgoda rodzica - ani na przetwarzanie, ani na rozpowszechnianie wizerunku dziecka.
W nowelizacji przewidziano jedynie dwa ściśle określone wyjątki, w których udostępnienie wizerunku dziecka nie będzie naruszeniem prawa:
Udostępnienie wizerunku stanowiącego jedynie szczegół całości (takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy impreza publiczna).
Udostępnienie wizerunku dziecka wyłącznie rodzicom dzieci objętych opieką w danym żłobku, klubie dziecięcym lub punkcie opieki dziennej.
W orzecznictwie przyjmuje się, że wizerunek stanowiący szczegół całości to taki, który w przypadku jego usunięcia z nagrania lub fotografii nie wpłynie na zmianę wydźwięku czy też ich charakterystyki. Dlatego w przypadku m.in. zdjęć grupowych, które miałyby zostać opublikowane, należy każdorazowo ocenić czy wizerunek konkretnego dziecka na zdjęciu stanowi jedynie szczegół całości, którego usunięcie nie zmienia przedmiotu i charakteru ujęcia.
W dozwolonym udostępnieniu wizerunku dziecka wyłącznie rodzicom dzieci objętych opieką w danym żłobku, klubie dziecięcym lub punkcie opieki dziennej krąg odbiorców musi być ograniczony wyłącznie do rodziców dzieci z konkretnej placówki. Od 1 września 2027 r. zdjęcia np. z zajęć czy wydarzeń w placówce będą mogły być przekazywane wyłącznie w taki zamknięty sposób. Oznacza to przekazywanie ich poprzez wewnętrzne systemy, zamknięte grupy czy zapisy na zabezpieczonym dysku dostosowanym tak, aby dostęp mieli wyłącznie rodzice dzieci uczęszczających do danej placówki. Przy czym, także w tym przypadku, nadal niezbędne będzie uzyskanie zgody rodzica na przetwarzanie wizerunku jego dziecka - udostępnienie zdjęcia nawet zamkniętemu gronu odbiorców jest nadal przetwarzaniem danych osobowych w rozumieniu RODO.
Skutki naruszenia zakazu po wejściu w życie nowelizacji
Od 1 września 2027 r. powzięcie informacji o publicznym udostępnieniu wizerunku dziecka będzie stanowić dla wójta, burmistrza lub prezydenta miasta podstawę do przeprowadzenia doraźnych czynności nadzorczych, a w przypadku stwierdzenia złamania zakazu - wezwania do usunięcia w wyznaczonym terminie nieprawidłowości polegającej na publicznym udostępnianiu wizerunku dziecka wbrew zakazowi.
Od 1 stycznia 2028 r. brak usunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie skutkować będzie wykreśleniem żłobka, klubu dziecięcego lub punktu opieki dziennej z wprowadzonego nowelizacją rejestru instytucji opieki nad dziećmi do lat trzech.
A co z dziećmi w przedszkolach i szkołach?
Zakaz publicznego udostępniania wizerunku dziecka nie obejmuje przedszkoli oraz szkół. Placówki te są jednostkami systemu oświaty i działają na podstawie przepisów oświatowych, przede wszystkim ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, która nie zawiera analogicznego szczególnego zakazu publikacji wizerunku. Do Ministerstwa Edukacji Narodowej trafiła petycja postulująca wprowadzenie ustawowego zakazu wykorzystywania wizerunku dzieci przez przedszkola i szkoły podstawowe w celach promocyjnych wraz z postulatem opracowania ogólnopolskich standardów ochrony wizerunku dziecka w przestrzeni cyfrowej dla wszystkich placówek oświatowych. Ministerstwo przyznało w odpowiedzi, że podziela troskę o ochronę wizerunku dzieci w internecie, dostrzega realne ryzyka z tym związane i widzi potrzebę wzmacniania w tym obszarze nie tylko świadomości, ale również działań legislacyjnych. Do czasu jednak ewentualnych zmian ustawowych dotyczących przedszkoli i szkół - obowiązują dotychczasowe zasady publicznego udostępniania wizerunku w oparciu o zgodę rodzica na przetwarzanie i rozpowszechnianie wizerunku dziecka.
Inaczej więc niż w żłobkach, klubach dziecięcych i punktach opieki dziennej, gdzie publiczne udostępnianie wizerunku będzie zakazane - w szkołach i przedszkolach pozostaje ono dopuszczalne. Należy jednak mieć na uwadze, że publiczne udostępnianie wizerunku jest legalne, gdy ma podstawę zarówno w RODO, jak i w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Podstawę taką daje zgoda osoby na przetwarzanie i rozpowszechnianie jej wizerunku będąca jednocześnie zgodą na przetwarzanie danych osobowych (art. 6 ust. 1 lit. a RODO) oraz zezwoleniem na rozpowszechnianie wizerunku udzielonym przez osobę na nim przedstawioną (art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych). W przypadku dziecka, zgody takiej udziela jego rodzic lub opiekun prawny. Zezwolenia nie wymaga natomiast rozpowszechnianie wizerunku osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy impreza publiczna.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. W serwisie RODOsfera.pl piszemy o najważniejszych obowiązkach prawnych wynikających z Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych oraz innych ważnych tematach dla oświaty. Jeżeli masz pytanie lub ciekawe tematy na POSTY, wyślij do nas taką informację - opublikujemy odpowiedź na BLOGU.
Zakaz publikacji wizerunku dzieci w żłobkach, klubach dziecięcych
i punktach opieki dziennej od 1 września 2027 r.
Dodatkowe informacje:
